logo
 

Voeding en Dieet

Ondervoeding bij kanker

Oncologische revalidatie

Peri-operatieve voeding

Palliatieve voedingszorg

Adviezen bij een verminderde afweer

Richtlijn Voeding en Dieet (IKNL, 2017)

De richtlijnen "Algemene en Tumorspecifieke voedings- en dieetbehandeling" behandelen de voedingstoestand, voedingsbehoefte, voedingsadviezen bij klachten en voedingsbeleid. Het tumorspecifieke deel omvat voedingsinformatie per tumorsoort in de verschillende stadia en behandelingen. De richtlijn is in 2017 herschreven op basis van het Handboek Voeding bij kanker onder verantwoordelijkheid van de LWDO. In een artikel in het Nederlands Tijdschrift voor Oncologie worden de nieuwste wijzigingen uitgebreid beschreven. Het artikel is hier te lezen (Met toestemming overgenomen van NED TIJDSCHR ONCOL 2017;14:275-8).

 

De volledige richtlijn is te vinden op oncoline.

 

De richtlijn Voeding en Dieet is ook beschikbaar in de engelse modus:

de Guideline Nutrition and Diet.

 

De richtlijn sluit aan bij:

 

Naar boven


Richtlijn Ondervoeding bij kanker (IKNL, 2012)

De richtlijn beschrijft , prevalentie, diagnostiek, screening en behandeling van ondervoeding.

De hoofdpunten van de Richtlijn zijn te lezen in het Nederlands Tijdschrift voor Voeding en Dietetiek van mei 2012. 

 De volledige richtlijn is te vinden op oncoline.

 Meer informatie over ondervoeding is te vinden op de website van de Stuurgroep Ondervoeding.

 Via de website van de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties is ook een digitale patiëntenbrochure 'Ondervoeding bij kanker' verkrijgbaar. 

 

Naar boven


Richtlijn Oncologische revalidatie (IKNL, 2011)

Oncologische revalidatie is zorg gericht op functionele, fysieke, psychische en sociale problemen verbonden met kanker, inclusief nazorg en revalidatie. Oncologische revalidatie kan helpen de gevolgen van de ziekte en de behandeling te boven te komen, waardoor de kwaliteit van leven en deelname aan het arbeidsproces verbeteren.

 

De richtlijn beschrijft:

  • prevalentie van klachten
  • signalering van klachten en verwijzing
  • het intakeproces voorafgaand aan oncologische revalidatie
  • interventies binnen oncologische revalidatie
  • meetinstrumenten voor effectevaluatie
  • empowerment van de patiënt

 

 De Lastmeter detecteert de behoefte aan psychosociale zorg van de patient.

 

De volledige richtlijn is te vinden op oncoline

 

 

Naar boven


Richtlijn Peri-operatief voedingsbeleid (CBO, 2007)

Voeding is een belangrijk onderdeel van de zorg voor de chirurgische patient. De voedingstoestand kan onder invloed van ziekteactiviteit en/of de operatieve ingreep snel verslechteren door een verminderde intake, absorptie, grote verliezen en/of een verhoogde behoefte aan voedingsstoffen. Hierbij neemt de kans op postoperatieve complicaties toe. Het is van belang dat de patiënt gedurende de perioperatieve periode optimaal gevoed wordt. De diëtist kan hierbij een belangrijke rol spelen.

 De richtlijn beschrijft screening, pre- en post operatieve voedingsbeleid bij volwassenen en bij kinderen, eiwit- en energiebehoefte.

 

 Het CHIODAZ heeft de toolkit perioperatief voedingsbeleid ontwikkeld, kijk voor meer informatie hierover op de website van de Nederlandse Vereniging van Diëtisten >> vakkennis >> landlijke werkgroepen >> CHIODAZ (alleen voor leden)

De volledige richtlijn is te vinden op  CBO.

 

 

Naar boven


Palliatieve voedingszorg

Palliatieve zorg

Palliatieve zorg is de zorg voor de patiënt in zijn laatste levensfase.  Het medisch beleid is gericht op het voorkomen en verlichten van lijden. Bij ziektegerichte palliatie worden behandelingen ingezet gericht op remissie van tumor en verlenging van de overleving. Bij symptoomgerichte palliatie zijn de behandelingen gericht op vermindering van hinderlijke klachten en niet op verlenging van de overleving. Palliatie in de stervensfase is gericht op een goed stervensproces.

 

figuur_palliatieve_zorg

 

  

Palliatieve zorg is multimodaal dat wil zeggen niet alleen gericht op lichamelijke, somatische aspecten, maar heeft ook aandacht voor symptomen van psychosociale, emotionele en spirituele aard.

Meer informatie is te vinden op www.oncoline.nl.

 

 Palliatieve voedingszorg

Bij ziektegerichte palliatie en een verwachte levensduur van enkele maanden kan met een eiwit-energieverrijkte dan wel adequate voeding handhaving of mogelijke verbetering van de voedingstoestand haalbaar zijn. Bij symptoomgerichte palliatie en een verwachte levensduur van enkele weken wordt comfortvoeding geadviseerd. Comfortvoeding (voorheen palliatieve voeding of wensdieet genoemd) is gericht op comfort, vermindering van hinderlijke symptomen, loslaten van behoud van de voedingstoestand en acceptatie van het veranderende perspectief.  

De keuze tussen eiwit-energierijke dan wel adequate en comfort voeding is vaak lastig en verschuift tijdens het ziekteproces. De inname van voeding en vocht neemt spontaan en geleidelijk aan af. In de stervensfase stopt de patiënt met de inname van voeding en vocht en wordt ook de toediening van klinische voeding gestaakt. Op basis van de figuur Spectrum palliatieve zorg (fig 1) heeft de LWDO in 2013 de figuur Spectrum palliatieve voedingszorg (fig 2) ontwikkeld.

 spectrum_palliatieve_voedingszorg

 

Figuur  Spectrum palliatieve voedingszorg (Landelijke Werkgroep Diëtisten Oncologie 2013)

 

 Meer informatie

Meer informatie over voeding in de palliatieve fase is te lezen in: Handboek Voeding bij Kanker en de richtlijn voeding en dieet. Een goede bron is ook oncoline-anorexie en gewichstverlies

 

In de brochure ‘Gewichtsverlies, als kanker niet kan worden genezen' wordt op begrijpelijke wijze uitgelegd wat de achterliggende oorzaken zijn van problemen rond de voeding in de palliatieve fase en staan nuttige tips hoe patiënten daarmee om kunnen gaan.

 

 

Naar boven


Adviezen bij verminderde afweer (2016)